Xét nghiệm AST / ALT là gì?
AST (GOT) và ALT (GPT) là hai enzyme chủ yếu của tế bào gan. Khi tế bào gan bị tổn thương do viêm, nhiễm độc hoặc thiếu oxy, enzyme thoát ra máu khiến nồng độ tăng cao. ALT đặc hiệu hơn cho gan, trong khi AST cũng tăng trong tổn thương cơ tim và cơ xương.
Khi nào nên xét nghiệm AST/ALT?
- Uống rượu bia thường xuyên hoặc nhiều năm
- Dùng thuốc dài ngày có tác động đến gan (paracetamol, statin…)
- Vàng da, mệt mỏi, chán ăn không rõ nguyên nhân
- Theo dõi điều trị viêm gan B, viêm gan C
- Khám sức khỏe định kỳ — đặc biệt từ 35 tuổi trở lên
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Chỉ cần một lần lấy máu để đo cả AST và ALT trong bộ xét nghiệm chức năng gan.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Nhịn ăn 8–12 tiếng trước khi lấy mẫu
- Không uống rượu bia ít nhất 24 giờ trước xét nghiệm
- Hạn chế vận động mạnh 24 giờ trước (vận động làm tăng AST tạm thời)
- Thông báo thuốc đang dùng — đặc biệt paracetamol, statin, kháng sinh, thuốc đông y
Chỉ số bình thường
| Chỉ số | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| AST (GOT) | ≤40 U/L | ≤32 U/L |
| ALT (GPT) | ≤41 U/L | ≤33 U/L |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
AST/ALT tăng nhẹ (1–3 lần bình thường): có thể do gan nhiễm mỡ, dùng thuốc, hoặc rượu bia. Tăng cao (>10 lần): gợi ý viêm gan cấp tính do virus, ngộ độc paracetamol hoặc thiếu máu cục bộ gan.
Tỷ số AST/ALT >2: gợi ý viêm gan do rượu. ALT tăng cao hơn AST: gợi ý viêm gan virus hoặc gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD/NASH).
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.