Xét nghiệm Sắt huyết thanh + Ferritin là gì?
Sắt huyết thanh đo lượng sắt đang lưu hành trong máu; ferritin đo lượng sắt dự trữ trong tế bào. Ferritin là chỉ số nhạy hơn — có thể thấp dù sắt huyết thanh còn bình thường, phát hiện thiếu sắt sớm trước khi hồng cầu bị ảnh hưởng. Kết hợp hai chỉ số giúp đánh giá chính xác tình trạng dự trữ sắt toàn cơ thể.
Khi nào nên xét nghiệm Sắt + Ferritin?
- Mệt mỏi, da xanh xao, hoa mắt chóng mặt — nghi thiếu máu thiếu sắt
- Rụng tóc bất thường, móng tay giòn dễ gãy
- Phụ nữ mang thai — nhu cầu sắt tăng cao
- Trẻ em biếng ăn, chậm phát triển
- Sau xuất huyết, phẫu thuật hoặc hiến máu thường xuyên
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Sắt huyết thanh và ferritin thường được đo cùng nhau — đôi khi kết hợp thêm TIBC (khả năng gắn sắt toàn phần) để đánh giá toàn diện tình trạng sắt trong cơ thể.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Nhịn đói 8–12 tiếng; lấy mẫu buổi sáng sớm — nồng độ sắt huyết thanh cao nhất vào buổi sáng
- Không uống thuốc bổ sung sắt ít nhất 24 giờ trước xét nghiệm
- Thông báo nếu vừa được truyền máu hoặc đang bị nhiễm trùng (ảnh hưởng đến ferritin)
Chỉ số bình thường
| Chỉ số | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| Sắt huyết thanh | 11–32 µmol/L | 9–30 µmol/L |
| Ferritin | 30–400 ng/mL | 15–150 ng/mL |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Sắt giảm + Ferritin giảm: bức tranh điển hình của thiếu máu thiếu sắt — dự trữ sắt cạn kiệt. Nguyên nhân: mất máu kinh nguyệt nhiều, chảy máu tiêu hóa ẩn, chế độ ăn thiếu sắt, kém hấp thu.
Ferritin tăng cao: ferritin là protein phản ứng viêm cấp — tăng trong nhiễm trùng, viêm gan, hemochromatosis (thừa sắt di truyền), hoặc ung thư huyết học. Ferritin tăng không luôn có nghĩa là thừa sắt, cần phân tích cùng bối cảnh lâm sàng.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.