Xét nghiệm CA 125 là gì?
CA 125 (Cancer Antigen 125) là glycoprotein tăng cao trong ung thư biểu mô buồng trứng — loại ung thư phụ khoa nguy hiểm thứ ba, thường phát hiện muộn vì triệu chứng mờ nhạt. CA 125 kết hợp siêu âm đầu dò âm đạo là phác đồ tầm soát ung thư buồng trứng được khuyến cáo.
Khi nào nên xét nghiệm CA 125?
- Tầm soát ung thư buồng trứng ở phụ nữ từ 30 tuổi
- Đau hoặc đầy bụng dưới, chướng bụng kéo dài
- Tiểu nhiều hoặc đi tiểu khó không giải thích được
- Tiền sử gia đình có ung thư buồng trứng hoặc ung thư vú
- Theo dõi điều trị và phát hiện tái phát ung thư buồng trứng
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. CA 125 là dấu ấn sinh học (tumor marker) — không dùng đơn độc để chẩn đoán, mà kết hợp với siêu âm và khám lâm sàng.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói
- Tránh lấy mẫu trong kỳ kinh nguyệt — CA 125 có thể tăng sinh lý trong những ngày này
- Thông báo tình trạng sức khỏe và tiền sử phẫu thuật vùng bụng
Chỉ số bình thường
| Đối tượng | Ngưỡng bình thường |
|---|---|
| Người bình thường | <35 U/mL |
| Phụ nữ sau mãn kinh | <20 U/mL (một số phòng xét nghiệm) |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
CA 125 tăng cao: phổ biến nhất trong ung thư buồng trứng dạng biểu mô (serous carcinoma) — dùng để theo dõi điều trị và phát hiện tái phát. Tuy nhiên, CA 125 cũng tăng trong nhiều bệnh lành tính: lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, viêm vùng chậu, viêm phúc mạc, bệnh gan.
CA 125 không đủ nhạy và đặc hiệu để tầm soát ung thư buồng trứng trong cộng đồng — không khuyến cáo sàng lọc đại trà. Tốt nhất kết hợp với siêu âm transvaginal và đánh giá nguy cơ cá nhân.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.