Xét nghiệm AFP marker ung thư gan là gì?
AFP (Alpha-fetoprotein) ở người lớn tăng cao bất thường là dấu hiệu quan trọng của ung thư tế bào gan nguyên phát (HCC). AFP kết hợp siêu âm bụng mỗi 6 tháng là phác đồ tầm soát HCC chuẩn theo khuyến cáo Bộ Y tế cho người mang HBsAg hoặc xơ gan. Phát hiện HCC ở giai đoạn sớm tỷ lệ điều trị thành công lên đến 70–90%.
Khi nào nên xét nghiệm AFP marker ung thư gan?
- Người mang HBsAg dương tính — tầm soát mỗi 6 tháng
- Người nhiễm viêm gan C mạn tính
- Xơ gan do bất kỳ nguyên nhân (rượu, viêm gan, chuyển hóa)
- Đau hạ sườn phải, sụt cân, vàng da ở người có tiền sử viêm gan
- Theo dõi điều trị ung thư gan — đánh giá đáp ứng
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. AFP (Alpha-Fetoprotein) là dấu ấn sinh học chính trong tầm soát và theo dõi ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) — thường kết hợp với siêu âm gan mỗi 6 tháng ở người có nguy cơ cao.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói — có thể lấy mẫu bất kỳ thời điểm nào trong ngày
- Thông báo tiền sử viêm gan B, C, xơ gan, hoặc bệnh gan mạn tính khác
Chỉ số bình thường
| Đối tượng | Ngưỡng bình thường |
|---|---|
| Người bình thường không mang thai | <20 ng/mL |
| Ngưỡng nghi ngờ HCC | >200–400 ng/mL (kèm khối u trên hình ảnh) |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
AFP tăng nhẹ (20–200 ng/mL): có thể do viêm gan hoạt động, xơ gan, hoặc bệnh gan lành tính khác — không đủ để chẩn đoán HCC. Cần theo dõi định kỳ kèm siêu âm.
AFP rất cao (>400 ng/mL) kèm khối u gan trên siêu âm/CT: gợi ý mạnh ung thư biểu mô tế bào gan — đặc biệt ở người có xơ gan hoặc viêm gan B/C mạn tính. Lưu ý: khoảng 30–40% HCC giai đoạn sớm có AFP bình thường, nên siêu âm định kỳ vẫn là công cụ tầm soát quan trọng nhất.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.