Xét nghiệm GBS — Liên cầu khuẩn nhóm B là gì?
Group B Streptococcus (GBS) là vi khuẩn thường trú vô hại ở âm đạo và trực tràng của khoảng 15–30% phụ nữ. Tuy nhiên, trong quá trình sinh, GBS có thể lây sang trẻ sơ sinh gây nhiễm trùng sơ sinh sớm rất nguy hiểm — bao gồm viêm phổi, nhiễm trùng huyết và viêm màng não. Phát hiện sớm bằng xét nghiệm GBS trước sinh giúp dùng kháng sinh dự phòng kịp thời khi sinh.
Xét nghiệm GBS – PCR tại HD Medic-LAB dùng kỹ thuật sinh học phân tử khuếch đại DNA của vi khuẩn Liên cầu nhóm B từ dịch âm đạo và trực tràng — độ nhạy cao hơn và kết quả nhanh hơn phương pháp nuôi cấy truyền thống. GBS PCR đặc biệt hữu ích trong các trường hợp khẩn cấp: thai phụ nhập viện chuyển dạ khi chưa có kết quả sàng lọc GBS trước đó, hoặc ối vỡ sớm cần quyết định dùng kháng sinh ngay.
Khi nào nên xét nghiệm GBS?
- Thai phụ tuần 35–37 — sàng lọc bắt buộc theo phác đồ Bộ Y tế
- Tiền sử sinh con trước bị nhiễm GBS
- Tiền sử nhiễm trùng đường tiết niệu do GBS trong thai kỳ
- Sinh non trước 37 tuần — cần xét nghiệm GBS khẩn cấp
- Ối vỡ sớm trước khi chuyển dạ
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng dịch phết đồng thời từ hai vị trí: âm đạo và trực tràng (vaginal-rectal swab). Lấy cả hai vị trí là bắt buộc — lấy một vị trí duy nhất giảm độ nhạy đáng kể. Mẫu được nuôi cấy trong môi trường broth làm giàu Todd-Hewitt trước khi định danh.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Thực hiện ở tuần 35–37 thai kỳ — đây là thời điểm duy nhất có giá trị dự báo cho chuyển dạ
- Không thụt rửa âm đạo hoặc dùng thuốc đặt âm đạo trong 24 giờ trước lấy mẫu
- Không cần nhịn đói; không cần chuẩn bị đặc biệt khác
- Kết quả có giá trị trong 5 tuần — nếu chưa sinh sau 5 tuần kể từ xét nghiệm, cần làm lại
Chỉ số bình thường
| Kết quả | Hành động |
|---|---|
| GBS âm tính | Không cần kháng sinh dự phòng trong chuyển dạ |
| GBS dương tính | Truyền kháng sinh dự phòng khi chuyển dạ (ampicillin IV) |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
GBS dương tính ở mẹ không có nghĩa là mẹ bị bệnh — khoảng 10–30% phụ nữ mang GBS bình thường trong âm đạo và trực tràng. Vấn đề xảy ra khi GBS lây sang trẻ trong quá trình sinh: nhiễm GBS sơ sinh sớm có thể gây nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm màng não — tử vong lên đến 5% dù điều trị kháng sinh.
Kháng sinh dự phòng trong chuyển dạ (ampicillin truyền tĩnh mạch mỗi 4 giờ từ khi vỡ ối/chuyển dạ) giảm 80% nguy cơ GBS sơ sinh sớm. Mổ lấy thai theo kế hoạch trước khi vỡ ối không cần kháng sinh dự phòng GBS dù mẹ dương tính.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.