Xét nghiệm Vi nấm soi tươi KOH là gì?
Xét nghiệm KOH (Potassium Hydroxide) là phương pháp soi tươi tìm sợi nấm và bào tử nấm trong mẫu bệnh phẩm da, tóc, móng tay hoặc niêm mạc. Dung dịch KOH hòa tan tế bào da để lộ sợi nấm rõ hơn dưới kính hiển vi. Kết quả nhanh trong vài giờ giúp bác sĩ da liễu xác nhận nhiễm nấm và lựa chọn thuốc chống nấm phù hợp mà không phải chờ nuôi cấy.
Khi nào nên xét nghiệm Vi nấm soi tươi?
- Hắc lào, lang ben — mảng da đổi màu, ngứa vùng thân mình
- Nấm móng tay, móng chân — móng dày, đổi màu, dễ gãy
- Nấm đầu — mảng da đầu bong vảy, rụng tóc thành vệt
- Nấm bẹn (tinea cruris) — ngứa vùng bẹn, đùi trong
- Viêm âm đạo nấm Candida — ngứa, khí hư trắng đặc
Mẫu lấy là gì?
Mẫu xét nghiệm tùy vị trí nghi nhiễm: vảy da (cạo vùng tổn thương), móng vụn (cắt từ phần móng bệnh hoặc cạo dưới móng), hoặc gốc tóc/tóc gãy. Mẫu được xử lý bằng dung dịch KOH để hòa tan tế bào da, sau đó soi dưới kính hiển vi tìm sợi nấm (hyphae) hoặc bào tử (spores).
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không dùng thuốc kháng nấm tại chỗ (kem, xịt) ít nhất 72 giờ trước lấy mẫu — thuốc làm giảm số lượng nấm, dễ âm tính giả
- Không dùng thuốc kháng nấm đường uống ít nhất 2–4 tuần trước (nếu đang điều trị, thông báo cho bác sĩ)
- Với móng: cắt sạch phần móng bệnh, không sơn móng trước khi đến
- Với da đầu: không gội đầu ngay trước lấy mẫu
Chỉ số bình thường
| Kết quả | Ý nghĩa |
|---|---|
| Âm tính | Không thấy sợi nấm hoặc bào tử — bình thường |
| Dương tính | Phát hiện sợi nấm / bào tử — xác nhận nhiễm nấm |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Dương tính (thấy sợi nấm): xác nhận nhiễm nấm da hoặc nấm móng. Các loại phổ biến: Trichophyton (nấm da đầu, nấm thân, nấm bẹn, nấm bàn chân), Candida (nấm kẽ, nấm móng), Malassezia (lang ben — thấy hình ảnh “mì spaghetti và meatball” đặc trưng).
Lưu ý: Soi KOH dương tính xác nhận có nấm nhưng không định danh loài — cần nuôi cấy nấm nếu muốn biết chủng và kháng nấm đồ. Điều trị chọn theo vị trí, loại nấm và mức độ lan rộng — không tự mua thuốc vì nấm móng và nấm da đầu thường cần thuốc uống dài ngày.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.