Xét nghiệm Tế bào học dịch cơ thể là gì?
Tế bào học dịch cơ thể phân tích thành phần tế bào trong các loại dịch cơ thể: dịch màng phổi, dịch màng bụng, dịch màng tim, nước tiểu, dịch não tủy… Tìm kiếm tế bào ác tính (ung thư di căn), tế bào viêm (nhiễm trùng) hoặc tế bào bất thường khác. Bác sĩ tế bào học tại HD Medic-LAB đọc kết quả tại chỗ — không gửi đi ngoài tỉnh, giúp bác sĩ điều trị có hướng xử trí ngay.
Khi nào nên làm Tế bào học dịch cơ thể?
- Tràn dịch màng phổi hoặc màng bụng không rõ nguyên nhân
- Nước tiểu có máu — tầm soát ung thư bàng quang
- Theo dõi bệnh nhân ung thư — phát hiện di căn màng phổi, màng bụng
- Dịch não tủy bất thường — phân biệt viêm màng não nhiễm trùng và ác tính
- Khối u bụng chưa rõ nguồn gốc kèm cổ trướng
Mẫu lấy là gì?
Mẫu là dịch từ các khoang cơ thể — tùy vị trí: dịch màng phổi (pleural fluid), dịch màng bụng/báng bụng (ascites), dịch màng ngoài tim (pericardial fluid), dịch não tủy (CSF), hoặc dịch khớp. Thủ thuật chọc hút dịch do bác sĩ thực hiện, thường kèm hướng dẫn siêu âm.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Chuẩn bị tùy theo vị trí lấy mẫu — bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể
- Chọc dịch màng phổi/bụng: không cần nhịn đói thường quy; có thể cần ngừng kháng đông nếu dùng
- Chọc dịch não tủy (LP): nằm im và thở đều; đo áp lực mở quan trọng nên không cần di chuyển ngay sau thủ thuật
- Gửi mẫu đến phòng xét nghiệm ngay — dịch cơ thể cần xử lý trong vài giờ để tế bào không bị thoái hóa
Chỉ số bình thường
| Kết quả tế bào học | Ý nghĩa |
|---|---|
| Không tìm thấy tế bào ác tính | Bình thường — không loại trừ hoàn toàn ác tính (phụ thuộc thể tích mẫu) |
| Tế bào viêm (neutrophil/lymphocyte) | Gợi ý viêm nhiễm hoặc phản ứng |
| Tế bào ác tính | Di căn hoặc u nguyên phát tại chỗ |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Tế bào ác tính trong dịch màng phổi/bụng: xác nhận ung thư di căn màng — thường gặp trong ung thư phổi, ung thư vú, u trung biểu mô (mesothelioma), ung thư buồng trứng. Kết quả dương tính giúp phân giai đoạn bệnh mà không cần phẫu thuật.
Phân biệt dịch thấm / dịch tiết: protein, LDH và pH dịch (tiêu chuẩn Light) phân biệt tràn dịch do suy tim (thấm) với nhiễm trùng, ác tính (tiết). Tế bào học dịch cơ thể cung cấp thông tin không thể có từ sinh hóa đơn thuần — hai xét nghiệm bổ sung nhau quan trọng.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.