Xét nghiệm HAV là gì?
Xét nghiệm phát hiện kháng thể chống virus viêm gan A (Hepatitis A Virus — HAV) trong máu. Bộ xét nghiệm gồm hai chỉ số: Anti-HAV IgM (xuất hiện sớm trong giai đoạn nhiễm cấp tính, tồn tại 3–6 tháng) và Anti-HAV total/IgG (phản ánh miễn dịch lâu dài sau khi khỏi bệnh hoặc sau tiêm vaccine).
HAV lây chủ yếu qua đường phân-miệng: thực phẩm/nước nhiễm phân người mang virus, đặc biệt hải sản sống (sò, hàu, nghêu) nuôi ở vùng nước ô nhiễm.
Khi nào nên xét nghiệm HAV?
- Vàng da, vàng mắt, sốt, buồn nôn, chán ăn, mệt mỏi — nhất là sau khi ăn hải sản sống hoặc đi du lịch
- Tiếp xúc gần với người được xác nhận mắc viêm gan A
- Kiểm tra tình trạng miễn dịch trước khi quyết định tiêm vaccine HAV
- Nhóm nguy cơ cao: du lịch vùng lưu hành, nhân viên bếp ăn/nhà hàng, người chăm sóc trẻ em nhỏ
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Kháng thể Anti-HAV được phát hiện bằng phương pháp miễn dịch tự động (CLIA/CMIA), có độ nhạy và độ đặc hiệu rất cao.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói — có thể lấy mẫu bất kỳ thời điểm nào trong ngày
- Thông báo tiền sử tiêm vaccine HAV và thời điểm tiêm mũi cuối
Chỉ số bình thường
| Xét nghiệm | Kết quả bình thường |
|---|---|
| Anti-HAV IgM | Âm tính — không có nhiễm HAV cấp tính |
| Anti-HAV total (IgG+IgM) | Âm tính = chưa có miễn dịch; Dương tính = đã có miễn dịch |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Anti-HAV IgM dương tính: xác nhận viêm gan A cấp tính. Virus xâm nhập và gây viêm hoại tử tế bào gan — biểu hiện điển hình: vàng da/mắt, nước tiểu sẫm màu như nước trà, phân nhạt màu, mệt mỏi rõ rệt. Đa số tự khỏi hoàn toàn trong 4–8 tuần; hiếm gặp viêm gan tối cấp (<1%), thường ở người cao tuổi hoặc có bệnh gan nền.
Anti-HAV IgG dương tính (IgM âm tính): đã có miễn dịch — không cần tiêm vaccine. Vaccine HAV (2 mũi, cách nhau 6–12 tháng) bảo vệ >95% và duy trì miễn dịch hơn 20 năm.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.