HBV DNA là gì?
HBV DNA Real-time PCR định lượng số bản sao DNA của virus viêm gan B trong máu (đơn vị: IU/mL hoặc copies/mL). Đây là xét nghiệm phản ánh trực tiếp mức độ virus đang nhân lên — là căn cứ chính để quyết định bắt đầu điều trị và đánh giá đáp ứng với thuốc kháng virus.
Khác với HBsAg (chỉ cho biết có hay không có virus), HBV DNA cho biết bao nhiêu virus đang hoạt động trong cơ thể tại thời điểm xét nghiệm.
Khi nào nên xét nghiệm HBV DNA?
- HBsAg dương tính — đánh giá mức độ hoạt động của viêm gan B để quyết định điều trị
- Trước khi bắt đầu điều trị kháng virus (tenofovir, entecavir)
- Theo dõi đáp ứng điều trị mỗi 3–6 tháng
- Phụ nữ mang thai HBsAg(+): tải lượng cao (>200.000 IU/mL) cần tenofovir từ tuần 28–32 để ngừa lây mẹ-con
- Người HBsAg(+) chuẩn bị dùng thuốc ức chế miễn dịch, hóa trị liệu
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Mẫu cần được bảo quản và vận chuyển đúng nhiệt độ — phòng xét nghiệm sẽ hướng dẫn quy trình cụ thể nếu cần.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói
- Không ngừng thuốc kháng virus trước khi xét nghiệm — cần biết tải lượng trong khi điều trị để đánh giá đúng hiệu quả
- Thông báo tên và thời gian đã dùng thuốc kháng HBV
Chỉ số bình thường
| Mức HBV DNA | Phân loại |
|---|---|
| Không phát hiện (<20 IU/mL) | Undetectable — mục tiêu trong điều trị |
| 20–2.000 IU/mL | Thấp |
| 2.000–20.000 IU/mL | Trung bình — thường có chỉ định điều trị kèm ALT tăng |
| >20.000 IU/mL | Cao — viêm gan B hoạt động, nguy cơ xơ gan và ung thư gan (HCC) |
| >10⁶ IU/mL | Rất cao — thường gặp trong viêm gan B HBeAg(+) |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
HBV DNA >2.000 IU/mL kèm ALT tăng: viêm gan B đang hoạt động — thường có chỉ định điều trị kháng virus. Thuốc kháng virus thế hệ mới (tenofovir alafenamide, entecavir) an toàn, hiệu quả cao và cần dùng lâu dài — không tự ý ngừng thuốc vì nguy cơ bùng phát (flare) nguy hiểm.
Theo dõi điều trị: HBV DNA giảm nhanh trong 3 tháng đầu là dấu hiệu đáp ứng tốt. Mục tiêu: đạt “undetectable” (<20 IU/mL) và duy trì lâu dài — giảm đáng kể nguy cơ xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan (HCC), nhất là khi kết hợp tầm soát HCC định kỳ bằng AFP và siêu âm mỗi 6 tháng.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.