Immunoglobulin là gì?
Immunoglobulin (kháng thể) là protein do tế bào B và tương bào (plasma cells) sản xuất, bảo vệ cơ thể chống lại vi khuẩn, virus và dị nguyên. Có 5 lớp chính — xét nghiệm thường đo 4 lớp lâm sàng quan trọng nhất:
- IgG: kháng thể phong phú nhất (75% tổng immunoglobulin), bảo vệ dài hạn, qua nhau thai
- IgA: bảo vệ niêm mạc (đường hô hấp, tiêu hóa), tiết vào sữa mẹ
- IgM: đáp ứng đầu tiên khi nhiễm trùng, hiệu quả kích hoạt bổ thể
- IgE: mediator dị ứng và đáp ứng chống ký sinh trùng
Khi nào nên xét nghiệm?
- Nhiễm trùng tái phát (viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang) nghi ngờ suy giảm miễn dịch thể dịch: thiếu IgA, thiếu IgG chọn lọc, CVID (Common Variable Immunodeficiency)
- Nghi ngờ bệnh lý dòng tương bào: đa u tủy xương (myeloma), Waldenström macroglobulinemia — một loại Ig tăng bất thường (M-protein) trong khi các loại khác bị ức chế
- IgE toàn phần: đánh giá cơ địa dị ứng (atopy), hen phế quản dị ứng, chàm, nghi nhiễm ký sinh trùng lan tỏa
- Xơ gan mật nguyên phát (PBC): IgM tăng rõ rệt là đặc điểm
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Thường đo IgG, IgA, IgM cùng lúc (protein điện di huyết thanh); IgE đo riêng (CLIA/FEIA). Nếu phát hiện M-protein bất thường trên điện di, cần làm thêm immunofixation để xác định loại Ig và chuỗi nhẹ.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói
- Thông báo corticosteroid, rituximab, IVIG đang dùng — ảnh hưởng trực tiếp đến mức Ig
- IgE: thông báo nhiễm ký sinh trùng gần đây, bệnh dị ứng đang điều trị
Chỉ số bình thường (người lớn)
| Immunoglobulin | Bình thường |
|---|---|
| IgG | 7,0–16,0 g/L |
| IgA | 0,7–4,0 g/L |
| IgM | 0,4–2,3 g/L |
| IgE | <100 IU/mL (người lớn không dị ứng) |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
IgG/IgA/IgM đều thấp: CVID (suy giảm miễn dịch thể dịch phổ biến nhất ở người lớn) — nhiễm trùng tái phát, tiêu chảy mạn, nguy cơ bệnh tự miễn và u lympho. Điều trị: truyền IVIG định kỳ.
Một loại Ig tăng bất thường cao, các loại khác bị ức chế (M-protein): gợi ý đa u tủy xương (IgG hoặc IgA cao nhất), Waldenström (IgM), hoặc MGUS (Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance — lành tính nhưng cần theo dõi). Cần thêm xét nghiệm chuỗi nhẹ tự do (Kappa/Lambda), X-quang xương và tủy đồ. IgE >200 IU/mL: gợi ý atopy, ký sinh trùng (Ascaris, Toxocara, Strongyloides) — cần xét nghiệm ký sinh trùng phân và IgE đặc hiệu nếu cần.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.