Panel STD là gì?
Panel STD (Sexually Transmitted Diseases) là bộ xét nghiệm PCR multiplex phát hiện đồng thời nhiều tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bộ 12 tác nhân thường gồm:
- Chlamydia trachomatis — tác nhân STD phổ biến nhất, thường không triệu chứng
- Neisseria gonorrhoeae (lậu cầu)
- Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis
- Ureaplasma urealyticum, Ureaplasma parvum
- Trichomonas vaginalis
- Treponema pallidum (giang mai — một số panel)
- HSV-1, HSV-2
- HPV type nguy cơ cao (một số panel)
PCR multiplex cho phép phát hiện các tác nhân không triệu chứng — không thể chẩn đoán chỉ bằng khám lâm sàng.
Khi nào nên xét nghiệm?
- Khí hư bất thường (màu, mùi, lượng), ngứa rát âm đạo/âm hộ
- Đau vùng chậu, đau khi giao hợp, ra máu sau giao hợp
- Ra dịch niệu đạo, đau/rát khi tiểu ở nam giới
- Sàng lọc trước mang thai hoặc đầu thai kỳ (nhiễm Chlamydia và lậu không điều trị gây sinh non, nhiễm trùng sơ sinh)
- Người có nhiều bạn tình hoặc bạn tình của người được chẩn đoán STD
Mẫu lấy là gì?
Tùy giới tính và vị trí:
- Nữ: phết dịch âm đạo/cổ tử cung (bác sĩ lấy qua mỏ vịt) hoặc tự lấy phết âm đạo
- Nam: phết niệu đạo hoặc nước tiểu đầu dòng (đầu tiên 10–15 mL)
- Ngoài ra: phết hậu môn, họng tùy hành vi nguy cơ
Cần chuẩn bị gì?
- Không quan hệ tình dục ít nhất 24 giờ trước khi lấy mẫu
- Nữ: không thụt rửa âm đạo 24 giờ trước; tốt nhất không trong kỳ kinh
- Nam: không tiểu tiện ít nhất 1 giờ trước khi lấy mẫu niệu đạo hoặc nước tiểu
Chỉ số bình thường
Kết quả âm tính tất cả tác nhân = không phát hiện DNA vi khuẩn/virus trong mẫu.
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Chlamydia trachomatis dương tính: điều trị bằng azithromycin 1g liều duy nhất hoặc doxycycline 7–14 ngày. Không điều trị: viêm vòi trứng, vô sinh, thai ngoài tử cung. Neisseria gonorrhoeae dương tính: ceftriaxone 500mg tiêm bắp + azithromycin (do kháng fluoroquinolone cao). Điều trị đồng thời bạn tình.
Mycoplasma genitalium dương tính: kháng azithromycin ngày càng phổ biến — cần xét nghiệm kháng thuốc trước điều trị; moxifloxacin thường là lựa chọn khi kháng azithromycin. Trichomonas vaginalis: metronidazole 2g liều duy nhất; điều trị đồng thời bạn tình.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.