SCC và HE4 là gì?
SCC (Squamous Cell Carcinoma antigen): protein do tế bào biểu mô vảy sản xuất — tăng trong ung thư cổ tử cung, âm đạo, thực quản, phổi tế bào vảy, da. SCC có giá trị theo dõi điều trị và phát hiện tái phát, ít dùng sàng lọc ban đầu do độ đặc hiệu chưa cao.
HE4 (Human Epididymal Protein 4): protein tiết bởi tế bào ung thư buồng trứng biểu mô — đặc hiệu hơn CA125 trong phân biệt khối u buồng trứng lành tính và ác tính. Kết hợp HE4 + CA125 thành chỉ số ROMA (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm) cho độ chính xác cao hơn từng marker đơn lẻ.
Khi nào nên xét nghiệm?
- HE4: đánh giá khối u phần phụ trước phẫu thuật — phân biệt lành tính/ác tính
- HE4 + CA125: tính chỉ số ROMA ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh có khối u buồng trứng
- SCC: theo dõi điều trị ung thư cổ tử cung tế bào vảy (tăng trở lại sau điều trị = gợi ý tái phát)
- SCC: theo dõi ung thư thực quản, ung thư phổi tế bào vảy
Mẫu lấy là gì?
Mẫu máu tĩnh mạch. SCC: tránh nhiễm từ da và nước bọt khi lấy mẫu (SCC có nhiều trong da và nước bọt — gây tăng giả nếu mẫu bị nhiễm).
Chỉ số bình thường
| Marker | Bình thường |
|---|---|
| SCC | <1,5 ng/mL |
| HE4 (tiền mãn kinh) | <70 pmol/L |
| HE4 (mãn kinh) | <140 pmol/L |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
HE4 cao + CA125 cao (ROMA score cao): nguy cơ ung thư buồng trứng cao — cần phẫu thuật bởi phẫu thuật viên ung thư phụ khoa. SCC tăng sau điều trị ung thư cổ tử cung: tái phát hoặc di căn — cần đánh giá lại bằng CT/PET và hội chẩn đa chuyên khoa. HE4 tăng trong suy thận — cần diễn giải thận trọng.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.