PIVKA-II là gì?
PIVKA-II (Protein Induced by Vitamin K Absence or Antagonism-II), còn gọi là Des-gamma-carboxyprothrombin (DCP), là dạng bất thường của prothrombin do tế bào ung thư gan sản xuất khi thiếu Vitamin K. PIVKA-II là marker ung thư biểu mô tế bào gan (HCC — Hepatocellular Carcinoma) bổ sung cho AFP — đặc biệt hữu ích trong các trường hợp AFP bình thường hoặc không đặc hiệu.
Kết hợp PIVKA-II + AFP tăng độ nhạy phát hiện HCC lên >90%, cao hơn nhiều so với dùng riêng lẻ.
Khi nào nên xét nghiệm?
- Tầm soát HCC 6 tháng/lần ở bệnh nhân xơ gan, HBsAg(+), HCV(+), NAFLD tiến triển
- AFP bình thường nhưng siêu âm gan nghi ngờ — PIVKA-II bổ sung tăng độ nhạy
- Theo dõi sau điều trị HCC: TACE, RFA, phẫu thuật — PIVKA-II giảm là dấu hiệu đáp ứng
- Phát hiện tái phát sớm sau ghép gan vì HCC
Mẫu lấy là gì?
Mẫu máu tĩnh mạch. PIVKA-II tăng giả trong trường hợp thiếu Vitamin K (suy gan nặng, dùng warfarin) — thông báo thuốc chống đông đang dùng.
Chỉ số bình thường
PIVKA-II <40 mAU/mL (hoặc <40 ng/mL tùy phương pháp).
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
PIVKA-II >40 mAU/mL ở bệnh nhân xơ gan + khối gan trên siêu âm: HCC rất nghi ngờ — CT/MRI gan có cản quang (giao thức LI-RADS) để xác nhận. HCC có thể điều trị bằng phẫu thuật cắt gan, ghép gan, RFA, TACE hoặc sorafenib/atezolizumab+bevacizumab tùy giai đoạn BCLC.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.