Nghiệm pháp Coombs là gì?
Nghiệm pháp Coombs (Antiglobulin Test) phát hiện kháng thể bất thường gắn trên hồng cầu hoặc trong huyết thanh:
- Coombs trực tiếp (DAT — Direct Antiglobulin Test): phát hiện kháng thể (IgG) hoặc bổ thể (C3) đã gắn sẵn trên hồng cầu bệnh nhân — xác nhận thiếu máu tán huyết tự miễn (AIHA)
- Coombs gián tiếp (IAT — Indirect Antiglobulin Test): phát hiện kháng thể bất thường đang lưu hành tự do trong huyết thanh — quan trọng trong truyền máu và sản khoa (sàng lọc kháng thể bất quy tắc, theo dõi bệnh tan huyết ở trẻ sơ sinh)
Khi nào nên xét nghiệm?
- Thiếu máu tán huyết nghi ngờ tự miễn: thiếu máu + LDH tăng + bilirubin gián tiếp tăng + haptoglobin thấp
- Phụ nữ mang thai Rh âm: Coombs gián tiếp sàng lọc kháng thể anti-D, theo dõi mỗi tam cá nguyệt
- Trẻ sơ sinh vàng da nặng: Coombs trực tiếp xác nhận bệnh tan huyết mẹ-con
- Phản ứng truyền máu: Coombs xác nhận bất tương hợp nhóm máu bổ trợ
Mẫu lấy là gì?
Mẫu máu tĩnh mạch EDTA. Phòng xét nghiệm cần biết mục đích (truyền máu hay AIHA) để chọn phương pháp phù hợp.
Chỉ số bình thường
Coombs trực tiếp: Âm tính. Coombs gián tiếp: Âm tính (không có kháng thể bất quy tắc).
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
DAT dương tính + thiếu máu tán huyết: AIHA xác nhận. Phân biệt warm AIHA (IgG — điều trị prednisolone, rituximab) và cold AIHA (IgM/C3 — tránh lạnh, rituximab). IAT dương tính ở phụ nữ mang thai Rh âm: đã có kháng thể anti-D — nguy cơ bệnh tan huyết thai nhi (HDFN). Cần theo dõi bằng MCA Doppler (đo tốc độ máu não thai nhi) và hội chẩn sơ sinh. Tiêm RhIG (anti-D immunoglobulin) dự phòng cho phụ nữ Rh âm chưa nhạy cảm — hiệu quả >99%.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.