Xét nghiệm AFP thai nhi là gì?
AFP (Alpha-fetoprotein) là protein sản xuất bởi gan thai nhi, đi qua nhau thai vào máu mẹ. AFP tăng cao gợi ý dị tật ống thần kinh hở (nứt đốt sống, vô sọ); AFP thấp bất thường gợi ý nguy cơ hội chứng Down. AFP thai nhi là một thành phần trong Triple Test (kết hợp với β-hCG và Estriol).
Khi nào nên xét nghiệm AFP thai nhi?
- Thai phụ tuần 15–20 trong chương trình sàng lọc trước sinh
- Thành phần bắt buộc trong Triple Test
- Tiền sử sinh con dị tật ống thần kinh
- Siêu âm thai gợi ý bất thường cần đánh giá thêm
- Tầm soát trước sinh toàn diện khi không thực hiện NIPT
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch của mẹ. AFP thai nhi (Alpha-Fetoprotein từ thai) vượt qua nhau thai vào máu mẹ — nồng độ tăng dần theo tuổi thai và được dùng trong bộ xét nghiệm sàng lọc dị tật thai.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói
- AFP thường là một thành phần trong Triple Test (tuần 15–21) hoặc Double Test/Quad Test
- Cung cấp chính xác tuổi thai từ siêu âm — tuổi thai sai ảnh hưởng lớn đến cách tính MoM
Chỉ số bình thường
AFP được đánh giá qua chỉ số MoM (Multiples of Median) — tức bội số của trung vị theo tuổi thai, không phải giá trị tuyệt đối.
| MoM | Gợi ý |
|---|---|
| 0,5–2,0 MoM | Bình thường |
| >2,5 MoM | Nguy cơ khuyết tật ống thần kinh — cần siêu âm mức 2 |
| <0,5 MoM | Yếu tố trong bộ tính nguy cơ trisomy 21 |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
AFP tăng cao (>2,5 MoM): gợi ý khuyết tật ống thần kinh hở (spina bifida, anencephaly), hở thành bụng thai (omphalocele, gastroschisis), hoặc đa thai. Cần siêu âm chi tiết và có thể xét nghiệm dịch ối (AChE) để xác nhận.
AFP thấp: kết hợp với hCG cao và uE3 thấp — bộ ba gợi ý trisomy 21 (hội chứng Down) trong Triple Test. AFP đơn lẻ không đủ để chẩn đoán hay loại trừ bất kỳ dị tật nào — phải phân tích trong bộ xét nghiệm kết hợp.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.