Beta HCG là gì?
Beta HCG (β-hCG — tiểu đơn vị beta của Human Chorionic Gonadotropin) là hormone do tế bào nuôi dưỡng phôi thai (trophoblast) sản xuất ngay sau khi trứng thụ tinh làm tổ trong tử cung. Đây là cơ sở của tất cả các test thử thai.
Định lượng β-hCG (xét nghiệm máu cho kết quả số cụ thể) quan trọng hơn test nhanh định tính (chỉ cho âm/dương) vì giúp theo dõi diễn tiến thai kỳ sớm, chẩn đoán thai ngoài tử cung và giám sát bệnh tuyến nuôi (gestational trophoblastic disease).
Khi nào nên xét nghiệm Beta HCG?
- Xác nhận có thai sớm — β-hCG có thể dương tính từ 8–10 ngày sau thụ tinh (trước cả khi chậm kinh)
- Theo dõi thai kỳ sớm: β-hCG nhân đôi mỗi 48–72 giờ ở thai khỏe — tăng chậm gợi ý thai không phát triển hoặc thai ngoài tử cung
- Nghi ngờ thai ngoài tử cung (ectopic): đau bụng + ra máu âm đạo + β-hCG dương tính + siêu âm không thấy thai trong tử cung
- Theo dõi sau sẩy thai hoặc nạo hút thai: β-hCG phải về 0 trong 2–6 tuần — tăng lại hoặc không giảm gợi ý tuyến nuôi tồn lưu
- Marker ung thư: ung thư tế bào mầm tinh hoàn, choriocarcinoma, một số ung thư buồng trứng
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch (định lượng) hoặc nước tiểu (test nhanh định tính). Định lượng máu nhạy hơn nhiều so với test nhanh nước tiểu — phát hiện được β-hCG thấp hơn và cho giá trị số chính xác để theo dõi.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói — có thể làm bất kỳ thời điểm nào
- Ghi rõ ngày kinh cuối (LMP) và chu kỳ kinh thông thường để ước lượng tuổi thai
- Thông báo đang điều trị hỗ trợ sinh sản: tiêm HCG kích thích phóng noãn làm β-hCG dương tính giả trong 10–14 ngày sau tiêm
Chỉ số bình thường
| Tuổi thai (tuần) | β-hCG (mIU/mL) |
|---|---|
| Không mang thai | <5 mIU/mL |
| 3–4 tuần (từ LMP) | 9–130 |
| 4–5 tuần | 75–2.600 |
| 5–6 tuần | 850–20.800 |
| 6–7 tuần | 4.000–100.200 |
| Đỉnh (8–11 tuần) | 25.700–288.000 |
| Tam cá nguyệt 2–3 | Giảm dần, 3.640–117.000 |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
β-hCG tăng chậm (<53% sau 48 giờ): gợi ý thai không phát triển bình thường — sẩy thai đang đến hoặc thai ngoài tử cung. Cần siêu âm đầu dò âm đạo ngay (thấy túi thai trong tử cung khi β-hCG >1.500–2.000 mIU/mL ở thai bình thường). Thai ngoài tử cung là cấp cứu ngoại khoa — vỡ vòi trứng gây chảy máu trong nguy hiểm tính mạng.
β-hCG không về 0 sau sẩy thai/nạo hút hoặc tăng lại: bệnh tuyến nuôi tồn lưu hoặc choriocarcinoma. Choriocarcinoma đáp ứng hóa trị rất tốt nếu phát hiện sớm — β-hCG là marker theo dõi điều trị lý tưởng. Ở nam giới, β-hCG cao gợi ý ung thư tế bào mầm tinh hoàn.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.