Xét nghiệm Bilirubin toàn phần + trực tiếp là gì?
Bilirubin là sản phẩm từ sự phân hủy hemoglobin của hồng cầu già. Bilirubin toàn phần gồm bilirubin trực tiếp (đã được gan liên hợp, tan trong nước) và gián tiếp (chưa qua gan). Tỷ lệ giữa hai loại này giúp bác sĩ xác định vàng da do nguyên nhân trước gan, tại gan hay tắc mật.
Khi nào nên xét nghiệm Bilirubin?
- Vàng da, vàng mắt ở người lớn hoặc trẻ sơ sinh
- Nghi ngờ tắc mật do sỏi mật hoặc u đầu tụy
- Theo dõi bệnh lý gan như viêm gan, xơ gan
- Đánh giá thiếu máu tan máu (Bilirubin gián tiếp tăng cao)
- Theo dõi trẻ sơ sinh vàng da sinh lý hoặc bệnh lý
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Mẫu cần được bảo vệ khỏi ánh sáng trực tiếp (bilirubin phân hủy dưới ánh sáng) và xử lý sớm sau khi lấy.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Nhịn ăn 8–12 tiếng trước khi lấy mẫu
- Không uống rượu bia 24 giờ trước
- Thông báo thuốc đang dùng (rifampicin, phenobarbital có thể ảnh hưởng kết quả)
Chỉ số bình thường
| Chỉ số | Khoảng bình thường |
|---|---|
| Bilirubin toàn phần | 3,4–17,1 µmol/L |
| Bilirubin trực tiếp (liên hợp) | 0–5,1 µmol/L |
| Bilirubin gián tiếp | <13,7 µmol/L |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Bilirubin toàn phần tăng kèm bilirubin trực tiếp tăng: gợi ý tắc mật (sỏi mật, u đầu tụy), viêm gan hoặc xơ gan.
Bilirubin toàn phần tăng nhưng bilirubin trực tiếp bình thường (bilirubin gián tiếp tăng chủ yếu): gợi ý tan máu, hội chứng Gilbert (lành tính) hoặc bệnh huyết sắc tố.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.