Xét nghiệm CEA là gì?
CEA (Carcinoembryonic Antigen) là protein phôi thai tăng cao trong nhiều loại ung thư đường tiêu hóa (đại trực tràng, dạ dày, tụy), ung thư phổi và ung thư vú. Mặc dù không đặc hiệu cho một loại ung thư cụ thể, CEA rất hữu ích khi kết hợp với các marker khác và theo dõi điều trị ung thư.
Khi nào nên xét nghiệm CEA?
- Tầm soát ung thư tiêu hóa ở người trên 40 tuổi, đặc biệt có tiền sử polyp đại tràng
- Hút thuốc lá kéo dài — nguy cơ ung thư phổi cao
- Rối loạn đại tiện, phân có máu, sụt cân không rõ nguyên nhân
- Theo dõi điều trị ung thư đại trực tràng sau phẫu thuật
- Kết hợp CA 19-9 và CA 72-4 trong tầm soát ung thư tiêu hóa tổng quát
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. CEA (Carcinoembryonic Antigen) là dấu ấn sinh học chủ yếu dùng để theo dõi ung thư đại trực tràng sau phẫu thuật — không dùng để tầm soát đại trà.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói — có thể lấy mẫu bất kỳ thời điểm nào trong ngày
- Thông báo tình trạng hút thuốc lá — người hút thuốc có ngưỡng CEA bình thường cao hơn
Chỉ số bình thường
| Đối tượng | Ngưỡng bình thường |
|---|---|
| Không hút thuốc | <3,0 ng/mL |
| Hút thuốc lá | <5,0 ng/mL |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
CEA tăng cao: phổ biến trong ung thư đại trực tràng, nhưng cũng gặp trong ung thư phổi, vú, tụy, dạ dày, và các bệnh lành tính như viêm ruột, xơ gan, viêm phổi, hút thuốc nhiều. CEA không đặc hiệu cho một loại ung thư cụ thể.
Ứng dụng chính: theo dõi tái phát sau phẫu thuật ung thư đại trực tràng — CEA tăng trở lại sau phẫu thuật gợi ý di căn hoặc tái phát, cần chẩn đoán hình ảnh xác nhận. Xét nghiệm CEA tiền phẫu thuật thấp không loại trừ tái phát.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.