Cholinesterase là gì?
Có hai loại Cholinesterase lâm sàng quan trọng:
- Pseudocholinesterase (BChE — Butyrylcholinesterase): do gan sản xuất, phản ánh chức năng tổng hợp của gan. Giảm trong suy gan, suy dinh dưỡng nặng, ngộ độc thuốc trừ sâu lân hữu cơ.
- Acetylcholinesterase (AChE — Cholinesterase hồng cầu): trong hồng cầu và các synapse thần kinh; giảm trong ngộ độc lân hữu cơ và carbamate (bị ức chế không hồi phục).
Khi nào nên xét nghiệm?
- Nghi ngờ ngộ độc thuốc trừ sâu lân hữu cơ (organophosphate) hoặc carbamate: chảy nước dãi nhiều + co đồng tử + đổ mồ hôi + co giật + khó thở
- Đánh giá chức năng tổng hợp gan trong xơ gan, suy gan — Cholinesterase phản ánh nhanh hơn albumin
- Trước gây mê: người thiếu Cholinesterase bẩm sinh chuyển hóa chậm succinylcholine (thuốc giãn cơ) → ngưng thở kéo dài sau gây mê
- Suy dinh dưỡng nặng: theo dõi hồi phục chức năng gan
Mẫu lấy là gì?
Mẫu máu tĩnh mạch. Trong ngộ độc lân hữu cơ cấp tính, lấy mẫu ngay khi nhập viện trước khi dùng atropine và pralidoxime — kết quả ban đầu làm cơ sở so sánh.
Chỉ số bình thường
| Loại | Bình thường |
|---|---|
| Pseudocholinesterase (BChE huyết tương) | 4.650–12.920 U/L (nam); 3.930–10.800 U/L (nữ) |
| AChE hồng cầu | 26,7–49,2 U/gHb |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Cholinesterase giảm >25% + tiếp xúc thuốc trừ sâu: ngộ độc lân hữu cơ — mức độ giảm tương quan với mức độ ngộ độc. Điều trị: atropine (chống muscarinic) + pralidoxime (tái kích hoạt AChE — phải dùng sớm trong 24–48 giờ trước khi AChE bị ức chế vĩnh viễn). BChE thấp trong suy gan: chỉ số phản ánh sức sản xuất protein của gan — tiên lượng xấu trong suy gan cấp (cùng với INR, bilirubin, albumin là các chỉ số MELD score).
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.