Tổng phân tích nước tiểu và Cặn nước tiểu

Tổng phân tích nước tiểu là gì?

Tổng phân tích nước tiểu (TPTNT / Urinalysis) là xét nghiệm sàng lọc toàn diện đánh giá nhiều thông số của nước tiểu:

• Lý tính: màu sắc, độ trong, tỷ trọng, pH
• Hóa học (test dipstick): Protein, Glucose, Ketone, Bilirubin, Urobilinogen, Nitrite (vi khuẩn), Leukocyte esterase (bạch cầu), máu ẩn
• Cặn nước tiểu (cặn Addis hoặc cặn thủ công): đếm hồng cầu, bạch cầu, trụ niệu (hyaline, hạt, hồng cầu, bạch cầu — quan trọng trong bệnh thận), tinh thể, vi khuẩn

Khi nào nên xét nghiệm?

• Tiểu buốt rắt, tiểu đục, tiểu ra máu — sàng lọc nhiễm trùng tiết niệu và bệnh thận
• Phù toàn thân không rõ nguyên nhân — phát hiện protein niệu (hội chứng thận hư)
• Đái tháo đường: theo dõi glucose niệu và microalbumin niệu
• Khám sức khỏe định kỳ — sàng lọc bệnh thận không triệu chứng
• Tăng huyết áp + đái máu vi thể — bệnh thận thứ phát

Mẫu lấy là gì?

Mẫu nước tiểu giữa dòng buổi sáng sớm (cô đặc nhất, phát hiện bất thường tốt nhất). Vệ sinh sạch vùng sinh dục trước khi lấy; bỏ phần nước tiểu đầu và cuối, lấy phần giữa. Phân tích trong vòng 1–2 giờ sau khi lấy.

Cần chuẩn bị gì?

• Không cần nhịn đói
• Nữ tránh lấy mẫu trong kỳ kinh nguyệt (hồng cầu từ kinh nguyệt làm kết quả sai)
• Thông báo thuốc: Rifampicin làm nước tiểu cam/đỏ; vitamin C liều cao làm sai kết quả dipstick

Chỉ số bình thường

Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.

Kết quả bất thường có nghĩa gì?

Bạch cầu + Nitrite dương tính: nhiễm khuẩn tiết niệu (UTI) — cần cấy nước tiểu để định danh vi khuẩn và kháng sinh đồ. Protein dương tính + Trụ hồng cầu: tổn thương cầu thận (glomerulonephritis) — cần sinh thiết thận. Hồng cầu đồng dạng >3/vi trường: đái máu vi thể — loại trừ ung thư bàng quang (soi bàng quang) và sỏi thận (CT hệ tiết niệu).

⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.