Protein niệu và MAU là gì?
Protein niệu định lượng: đo tổng lượng protein trong nước tiểu 24 giờ hoặc tỷ lệ protein/creatinine nước tiểu ngẫu nhiên (PCR). Bình thường thận gần như không thải protein. Protein niệu >150 mg/24h là bất thường, >3,5 g/24h là hội chứng thận hư.
Microalbumin niệu (MAU — Microalbuminuria): phát hiện lượng albumin rất nhỏ (30–300 mg/24h) mà test dipstick thường không phát hiện được. MAU là dấu hiệu sớm nhất của tổn thương cầu thận trong đái tháo đường và tăng huyết áp — phát hiện ở giai đoạn này, kiểm soát tốt có thể đảo ngược tổn thương.
Khi nào nên xét nghiệm?
- MAU: tầm soát hàng năm ở tất cả bệnh nhân ĐTĐ type 1 (sau 5 năm) và type 2 (ngay khi chẩn đoán)
- MAU: tăng huyết áp — theo dõi tổn thương cơ quan đích
- Protein niệu: phù toàn thân + nước tiểu bọt nhiều — nghi ngờ hội chứng thận hư
- Theo dõi tiến triển bệnh thận mạn (CKD) và đáp ứng điều trị (ACEI/ARB giảm protein niệu)
- Bệnh hệ thống: lupus, đái tháo đường, amyloidosis — đánh giá tổn thương thận
Mẫu lấy là gì?
Nước tiểu 24 giờ (thu gom đầy đủ) — tiêu chuẩn vàng, hoặc nước tiểu ngẫu nhiên buổi sáng kèm creatinine để tính tỷ lệ ACR/PCR.
Chỉ số bình thường
| Xét nghiệm | Bình thường | Bất thường |
|---|---|---|
| Protein niệu 24h | <150 mg/24h | 150–3.500 mg: protein niệu; >3.500 mg: hội chứng thận hư |
| Albumin niệu (MAU) 24h | <30 mg/24h | 30–300 mg: microalbumin niệu; >300 mg: macroalbumin niệu |
| ACR (Albumin/Creatinine ratio) | <30 mg/g | 30–300 mg/g: A2; >300 mg/g: A3 |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
MAU 30–300 mg/24h ở bệnh nhân ĐTĐ: bệnh thận ĐTĐ giai đoạn sớm — còn có thể đảo ngược. Tối ưu hóa HbA1c, huyết áp (<130/80), dùng ACEI/ARB, SGLT2i. Protein niệu >3,5 g/24h + phù + albumin máu thấp + lipid cao: hội chứng thận hư — tìm nguyên nhân (ĐTĐ, lupus, amyloidosis, bệnh thận tối thiểu, FSGS) và sinh thiết thận. ACEI/ARB làm giảm protein niệu 30–50% ngoài tác dụng hạ áp.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.