Sán máng là gì?
Schistosoma là sán máu lây qua da khi tiếp xúc nước ngọt có ốc mang cercaria (ấu trùng). Phổ biến ở châu Phi, Đông Nam Á, Trung Đông. Gây hai thể: Schistosoma japonicum (châu Á — chủ yếu gây bệnh ruột và gan) và S. mansoni/haematobium (châu Phi). Ở Việt Nam ít gặp nhưng cần nghĩ đến ở người trở về từ vùng lưu hành.
Khi nào nên xét nghiệm?
- Trở về từ châu Phi, Trung Đông + tiếp xúc nước ngọt + phát ban ngứa sau tiếp xúc (cercarial dermatitis)
- Tiêu chảy máu + gan lách to + tăng áp cửa ở người sống vùng lưu hành
- Đái máu mạn tính + tiếp xúc nước sông/hồ châu Phi (S. haematobium)
- Bạch cầu ái toan tăng cao không rõ nguyên nhân sau du lịch vùng lưu hành
Mẫu lấy là gì?
Mẫu máu tĩnh mạch (IgG). Xét nghiệm phân hoặc nước tiểu tìm trứng sán (đặc trưng: gai bên hoặc gai tận).
Chỉ số bình thường
Âm tính.
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Kháng thể dương tính: Praziquantel 40 mg/kg (S. haematobium, S. mansoni) hoặc 60 mg/kg chia 3 lần/ngày (S. japonicum). Liều duy nhất hoặc 1 ngày, hiệu quả cao. Điều trị sớm trước khi xơ hóa gan-lách tiến triển.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.