Xét nghiệm Vitamin D 25-OH là gì?
Vitamin D 25-OH (25-hydroxyvitamin D) là dạng Vitamin D sau khi được gan chuyển hóa — tồn tại lâu trong máu và phản ánh chính xác tình trạng dự trữ Vitamin D toàn thân. Vitamin D không chỉ cần cho xương và răng mà còn tham gia điều hòa miễn dịch, hỗ trợ chức năng cơ, tim mạch và phòng ngừa một số loại ung thư. Thiếu Vitamin D rất phổ biến ở Việt Nam dù là nước nhiều nắng.
Khi nào nên xét nghiệm Vitamin D?
- Trẻ em biếng ăn, chậm phát triển chiều cao, còi xương
- Đau xương, đau cơ mạn tính không rõ nguyên nhân
- Loãng xương hoặc gãy xương bất thường ở người trẻ
- Mang thai và cho con bú — nhu cầu Vitamin D tăng cao
- Đang bổ sung Vitamin D — kiểm tra mức đã đủ chưa và tránh quá liều
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch. Xét nghiệm đo 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] — dạng lưu thông chính của vitamin D trong máu, phản ánh tình trạng dự trữ vitamin D toàn thân tốt nhất.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói — có thể lấy mẫu bất kỳ thời điểm nào trong ngày
- Thông báo liều lượng và thời gian đang bổ sung vitamin D để bác sĩ diễn giải chính xác
- Mức vitamin D biến động theo mùa (thấp hơn vào mùa đông do ít ánh nắng)
Chỉ số bình thường
| Mức | 25(OH)D |
|---|---|
| Thiếu hụt nặng | <30 nmol/L (<12 ng/mL) |
| Không đủ | 30–50 nmol/L (12–20 ng/mL) |
| Đủ (bình thường) | 50–125 nmol/L (20–50 ng/mL) |
| Tối ưu | 75–125 nmol/L (30–50 ng/mL) |
| Nguy cơ độc tính | >250 nmol/L (>100 ng/mL) |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Vitamin D thấp (thiếu hụt): phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt ở người ít tiếp xúc ánh nắng, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú, người béo phì. Hậu quả: còi xương ở trẻ em, loãng xương ở người lớn, giảm miễn dịch, tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.
Vitamin D rất cao (>250 nmol/L): thường do bổ sung quá liều kéo dài — có thể gây tăng calci máu, sỏi thận. Cần ngừng bổ sung và theo dõi. Cần lưu ý: không thể bị thừa vitamin D từ ánh nắng mặt trời.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.