Tiểu cầu thủ công là gì?
Đếm tiểu cầu thủ công (manual platelet count) dưới kính hiển vi trên lam máu nhuộm Giemsa/Wright — thực hiện khi: (1) máy đếm tự động báo số lượng tiểu cầu bất thường (quá thấp hoặc quá cao) cần xác nhận; (2) đánh giá hình thái tiểu cầu (kích thước, hạt, vón cục). Đồng thời quan sát cả hồng cầu và bạch cầu trên lam.
Khi nào nên xét nghiệm?
- Xác nhận tiểu cầu thấp trên máy tự động trước khi có quyết định truyền tiểu cầu
- Phân biệt giảm tiểu cầu thật với giả (EDTA-induced platelet clumping — tiểu cầu vón cục khi máu trộn EDTA làm máy đọc sai)
- Theo dõi sốt xuất huyết Dengue — đếm tiểu cầu chính xác mỗi ngày
- Hội chứng tiểu cầu khổng lồ bẩm sinh (Bernard-Soulier): tiểu cầu to bất thường trên lam
Mẫu lấy là gì?
Mẫu máu đầu ngón tay (lam phết trực tiếp) hoặc máu EDTA làm lam phết sau. Phết máu ngay trong 1–2 giờ để tránh tiểu cầu vón cục hoặc tan.
Chỉ số bình thường
| Chỉ số | Bình thường |
|---|---|
| Số lượng tiểu cầu | 150.000–400.000/μL |
| Hình thái tiểu cầu | Nhỏ, hình đĩa tròn, có hạt alpha |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Tiểu cầu <20.000/μL: nguy cơ xuất huyết tự phát nghiêm trọng (não, đường tiêu hóa, phổi) — cân nhắc truyền tiểu cầu. Tiểu cầu <10.000/μL: ngưỡng truyền tiểu cầu dự phòng trong hầu hết hướng dẫn. Nguyên nhân giảm tiểu cầu: ITP (miễn dịch), Dengue, DIC, TTP/HUS, hóa trị, suy tủy — điều trị tùy nguyên nhân. Tiểu cầu vón cục trên lam (EDTA artifact): lấy lại máu trong ống citrate — nếu bình thường là giảm tiểu cầu giả, không cần điều trị.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.