Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi (CBC) là gì?
CBC (Complete Blood Count) đo đếm và đánh giá toàn bộ ba dòng tế bào máu: hồng cầu (mang oxy), bạch cầu (miễn dịch) và tiểu cầu (đông máu). Thông qua các chỉ số này, bác sĩ có thể phát hiện sớm thiếu máu, nhiễm trùng, viêm hoặc các bệnh lý về máu từ giai đoạn chưa có triệu chứng rõ ràng.
Khi nào nên làm CBC?
- Khám sức khỏe định kỳ hàng năm
- Mệt mỏi, xanh xao, hoa mắt chóng mặt — nghi ngờ thiếu máu
- Sốt kéo dài hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng
- Theo dõi điều trị hóa trị, xạ trị hoặc bệnh lý về máu
- Trước phẫu thuật hoặc thủ thuật xâm lấn
Mẫu lấy là gì?
Xét nghiệm sử dụng mẫu máu tĩnh mạch, lấy vào ống có chất chống đông EDTA (nắp tím). CBC là xét nghiệm máu toàn bộ (complete blood count) — đo đồng thời ba dòng tế bào: hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu, kèm các chỉ số phái sinh.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm?
- Không cần nhịn đói — có thể lấy mẫu bất kỳ thời điểm nào trong ngày
- Lấy mẫu trước khi truyền máu hoặc truyền dịch nếu có thể — tránh pha loãng mẫu
- Thông báo thuốc đang dùng: thuốc chống đông, hóa trị liệu, steroid dài ngày có thể ảnh hưởng kết quả
Chỉ số bình thường
| Thông số | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| Hồng cầu (RBC) | 4,5–5,9 T/L | 3,8–5,2 T/L |
| Hemoglobin (Hgb) | 130–175 g/L | 120–160 g/L |
| Hematocrit (Hct) | 39–52% | 35–47% |
| MCV (thể tích TB hồng cầu) | 80–100 fL | |
| Bạch cầu (WBC) | 4,0–10,0 G/L | |
| Tiểu cầu (PLT) | 150–400 G/L | |
| Neutrophil | 50–70% | |
| Lymphocyte | 20–40% | |
Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm và phương pháp đo.
Kết quả bất thường có nghĩa gì?
Thiếu máu (Hgb thấp): phân loại thêm bằng MCV — MCV thấp → thiếu sắt, thalassemia; MCV cao → thiếu B12/folate (thiếu máu nguyên hồng cầu to); MCV bình thường → bệnh mạn tính, mất máu cấp. Bạch cầu tăng cao: nhiễm trùng cấp (neutrophil tăng), dị ứng/ký sinh trùng (eosinophil tăng), bệnh máu ác tính cần loại trừ khi WBC quá cao (>30 G/L) hoặc có tế bào non.
Tiểu cầu: giảm (<100 G/L) → nguy cơ chảy máu; tăng (>450 G/L) → phản ứng sau nhiễm trùng hoặc bệnh tăng sinh tủy xương. CBC cung cấp tổng quan nhanh về toàn bộ ba dòng tế bào máu — kết quả bất thường thường cần xem thêm phết máu ngoại vi và các xét nghiệm bổ sung.
⚠️ Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng cụ thể. Vui lòng liên hệ để được tư vấn.